Một đơn kiện cáo buộc rằng thỏa thuận mang tính thông đồng được ký kết giữa Apple và Google từ năm 2005 đã khóa chặt cánh cửa tham gia thị trường của các công cụ tìm kiếm cạnh tranh khác, và một thẩm phán đã đưa ra quyết định khó hiểu khi cho phép vụ kiện này tiến tới phiên tòa xét xử chính thức.
Có rất nhiều lý do để giới chức quản lý soi xét mối quan hệ hợp tác giữa Apple và Google dưới góc độ pháp lý, nhưng một vụ kiện tập thể mới tại Canada lại tiếp cận theo một góc nhìn hết sức kỳ lạ. Đây không phải là lần đầu tiên mối quan hệ giữa Apple và Google bị đặt dấu hỏi nghi vấn, nhưng vụ kiện tập thể mới này lại chỉ nhắm trọng tâm vào một mình Apple.
Theo hồ sơ tòa án tại tỉnh bang British Columbia được trang 9to5Mac chia sẻ đầu tiên, một thẩm phán đã quyết định cho phép vụ kiện tập thể chống lại Apple được tiếp tục đưa ra xét xử. Ban đầu, đơn kiện này có bao gồm cả Google, nhưng dịch vụ quảng cáo Google Search Ads có kèm theo điều khoản trọng tài bắt buộc phải tuân thủ.
Nguyên đơn đã được yêu cầu phải theo đuổi khiếu nại đối với Google thông qua điều khoản phân xử trọng tài đó, nhưng họ đã không thực hiện. Thay vào đó, nội dung đơn kiện đã được sửa đổi để tập trung vào cáo buộc Apple âm mưu thông đồng nhằm đảm bảo Google sẽ trở thành gã khổng lồ tìm kiếm toàn cầu thao túng toàn bộ thị trường.
Trọng tâm của vụ kiện cho rằng Apple và Google đã cố tình bắt tay hợp tác kinh doanh từ năm 2005 để cung cấp công cụ tìm kiếm mặc định cho các dòng máy tính Apple Computers như một phương thức nhằm kiểm soát ngành công nghiệp tìm kiếm. Như một phần của âm mưu thông đồng này, Apple đã đồng ý không tự phát triển công cụ tìm kiếm của riêng mình.
Việc Apple không phát triển công cụ tìm kiếm riêng được cho là đã tạo điều kiện để Google kiểm soát hoàn toàn thị trường và tự do áp đặt mức giá. Vì vụ kiện hiện chỉ nhắm vào Apple, nó dường như đang đổ mọi trách nhiệm về mức giá quảng cáo đắt đỏ của Google lên đầu Apple.
Lập luận thiếu chặt chẽ ở mọi khía cạnh
Có rất nhiều lỗ hổng logic trong lập luận này, chẳng hạn như thị phần vô cùng nhỏ bé của Apple vào thời điểm năm 2005. Khi đó, công ty dường như hoàn toàn không có bất kỳ hứng thú nào trong việc tự phát triển một công cụ tìm kiếm và chỉ đơn thuần cần một công cụ tìm kiếm có sẵn để phục vụ khách hàng của mình.
Google là một doanh nghiệp cung cấp công cụ tìm kiếm, và thỏa thuận hợp tác đó đồng nghĩa với việc Apple nhận được một phần chia sẻ doanh thu từ quảng cáo tìm kiếm. Vị thẩm phán dường như đã phớt lờ toàn bộ các bằng chứng thực tế và đồng ý rằng nguyên đơn có cơ sở khiếu nại hợp lệ.
Ngay cả khi thỏa thuận hợp tác này được điều chỉnh để bao gồm cả điện thoại iPhone vào năm 2007, thiết bị này cũng chưa phải là một thế lực thống trị thị trường trong suốt nhiều năm sau đó. Thị phần của Apple thậm chí còn chưa vượt qua ngưỡng 40% tại hầu hết các thị trường cho đến tận khoảng năm 2020 ở một số khu vực.
Hơn nữa, mối quan hệ đối tác với Google chỉ dừng lại ở việc thiết lập công cụ tìm kiếm mặc định, chứ không phải là công cụ tìm kiếm duy nhất. Khách hàng luôn có toàn quyền lựa chọn chuyển sang các công cụ thay thế khác như Bing.
Đáng nói hơn, vụ kiện tập thể này lại đang được thúc đẩy trong một bối cảnh mà chính Apple cũng đã có mảng kinh doanh quảng cáo trực tuyến của riêng mình. Bên cạnh đó, các công cụ Spotlight và trợ lý ảo Siri của Apple hiện cũng có thể được sử dụng để thay thế gần như hoàn toàn cho một công cụ tìm kiếm truyền thống.
Đây chắc chắn sẽ là một vụ kiện tập thể kỳ lạ đáng để theo dõi khi phiên tòa tìm cách xác định mức thiệt hại bồi thường tiềm năng. Phía nguyên đơn cho rằng Apple phải chịu trách nhiệm cho mức giá cao mà Google áp đặt đối với quảng cáo của mình, và do đó Apple phải bồi thường tiền cho các nạn nhân.
Toàn bộ sự việc trở nên rối rắm đến mức phi lý, bởi chính công ty trực tiếp ấn định mức giá và kiểm soát thị trường tìm kiếm lại không hề nằm trong danh sách bị đơn của vụ kiện. Thật khó hiểu tại sao bất kỳ thẩm phán nào lại cho phép vụ kiện này đi tiếp, nhưng có lẽ nhiều chi tiết hơn sẽ được làm sáng tỏ tại phiên tòa. Hiện tại vẫn chưa có lịch xét xử chính thức nào được ấn định.
